Teacher teams ontwikkelen als leergemeenschappen binnen gedeeld leiderschap

Deze sessie bouwt verder op de sessie ‘Onderwijskundig beleid voeren, kernproces voor een schoolleider’ tijdens het tweede jaar Postgraduaat Schoolleider. Teacher teams als leergemeenschappen vragen van jou als schoolleider aansturing, coaching en opvolging. Je bekijkt hoe je leiderschap gericht kan delen in beleidsteams en hoe je als schoolteam samen kan beslissen tot en het opzetten van onderwijs-ontwikkeltrajecten. Je ontwikkelt een coaching structuur op individueel en teacher team niveau. Je linkt dit alles aan een breder professionaliseringsbeleid, met aandacht voor data-gestuurde opvolging, gedragen door het schoolteam

Programma

De ‘Onderwijsspiegel 2026’, de jaarlijkse samenvatting en analyse van doorlichtingen uitgevoerd door de Vlaamse Onderwijsinspectie, wijst op de uitdaging voor scholen om een ondersteunend onderwijskundig beleid (OOB) te voeren met impact op de klaspraktijk. Er zijn uitdagingen op het vlak van visieontwikkeling, maar vooral op het vlak van het laten toepassen door het schoolteam van visie in de klaspraktijk.

Deze sessie bouwt verder op de denkkaders aangereikt tijdens het eerste en tweede jaar van het postgraduaat (‘GO ALL for learning!’ als beleidskader en het ‘MACS-model voor effectieve didactiek’ als didactisch kader), waarbij je diepgaand ingaat op:

• het concreet opstarten en ontwikkelen van teacher teams als leergemeenschappen (ontwikkelen charter goede werking, prioriteren, organiseren), de rol van proces coaching hierbij en het concreet opleiden van proces coaches, de rol van de (schoolleider als) coach-the-coach hierbij en de concrete aanpak via intervisie en het delen van leiderschap met het schoolteam;
• de wisselwerking tussen het werken met teacher teams als leergemeenschappen, structuren voor interne expertisedeling en een breder, omvattend professionaliseringsbeleid (in lijn met de Leerpunt leidraad ‘Professionaliseringsbeleid voeren in scholen’);
• het belang van voldoende aandacht voor individuele coaching als onderdeel van onderwijskundig beleid, de concrete aanpak hierbij en de wisselwerking met het functioneren binnen teacher teams als leergemeenschappen;
• werkwijzen waarmee, gelinkt aan de hiervoor beschreven structuren, processen van data-gestuurde opvolging gericht kunnen worden ingebouwd, gedragen door en mét groeiend eigenaarschap binnen het schoolteam.

De aanpak is interactief, praktijk- en actiegericht:

• Je besteedt veel aandacht aan de wijze waarop je met de leerinhouden uit het tweede jaar van het postgraduaat aan de slag bent gegaan. Welke vragen en zelfgekozen, voor de school relevante eerste acties heb je het voorbije jaar meegenomen naar je schoolteam (eventueel ook gelinkt aan je reflectieopdracht)? Wat waren/zijn je ervaringen?
• Je wisselt af tussen inspireren, het aanreiken van op onderzoek gebaseerde inzichten, het uitwisselen met collega’s en leren van elkaars ervaringen, het doordenken/toepassen van deze inzichten op de eigen schoolcontext.

Doelstellingen

Na het volgen van deze sessie:

• weet je hoe je teacher teams als leergemeenschappen concreet kan opstarten en ontwikkelen, wat de rol is van de procescoach(ing) en van de (schoolleider als) coach-the-coach hierbij, en hoe die rol kan worden opgenomen;
• ken je het belang van voldoende aandacht voor individuele coaching als onderdeel van onderwijskundig beleid en weet je hoe je dat concreet kan beginnen aanpakken;
• ken je de wisselwerking tussen het werken met teacher teams als leergemeenschappen, structuren voor interne expertisedeling en een breder, omvattend professionaliseringsbeleid en kan je dit beleid beginnen uittekenen;
• ken je werkwijzen waarmee processen van data-gestuurde opvolging gericht kunnen worden ingebouwd, met groeiend eigenaarschap binnen het schoolteam.

Begeleiding

Professor Wouter Schelfhout is verbonden aan de Antwerp School of Education, Faculteit Sociale Wetenschappen, Universiteit Antwerpen. Daarnaast geeft hij advies rond schoolbeleid en onderwijsleerprocessen (GO ALL for learning). Hij heeft een rijke ervaring in onderwijs: als leerkracht economie, als pedagogisch directeur, als docent/ doctoraal onderzoeker aan KU Leuven, als onderwijsinspecteur en momenteel als hoogleraar: lerarenopleider in combinatie met (coördinatie van- onderzoek. Zijn onderzoek focust op het optimaliseren van onderwijsleerprocessen, school- en professionaliseringsbeleid en bottom-up schoolontwikkeling.